منوی اصلی

پیوندها

president

سامانه ارتباطی 137

137 logo.png

تبلیغات

ورود کاربران

آمار بازدیدکنندگان سایت

2171034
امروز
دیروز
هفته جاری
ماه جاری
ماه گذشته
بازدید کل
839
1382
2221
55673
58346
2171034

امروز: دوشنبه، 29 آبان 1396

 

آيت الله سيد محمد مهدي درچه اي

    

 

تاريخ فوت  :  ۱۳۶۴قمري

محل دفن : تخت فولاد اصفهان - كازروني

                                       

 

 

سيّد محمد مهدى درچه‏اى

زندگي نامه 

متوفّى ۱۳۶۴ ق. علّامه، فقيه و زاهد از مراجع بزرگوار تقليد. وى پيوسته مورد اعتماد تمام طبقات مردم اصفهان بود و در مسايل فقهى به او مراجعه مى‏كردند. حوزه درسى گرم و پررونق و پرجمعيتى در سطوح عاليه داشت و به قدرى جمعيت زياد بود كه ناچار بالاى منبر تدريس مى‏كرد و در مدرسه نيم‏آورد تا وسط مدرسه جمعيت فضلا مى‏نشستند و درسش شهرت داشت.

در اواخر عمر مجتهد اعلم و جامع الشرايط اصفهان بود. وى علم اصول را نيكو تدريس مى‏كرد و محفل درسى او را بزرگان علم تشكيل مى‏دادند.

 

 در مورد ساده‏زيستى و صفاى قلب او حكايت‏هاى غريبى را نقل كرده‏اند. از جمله از خود ايشان نقل شده است كه شبى پس از نماز و مشاغل درسى به مدرسه آمدم و داخل حجره شدم ديدم هيچ چيزى حتى وسيله روشنايى و خوراكى در حجره نيست و اتفاقاً شب عيد بود. بيرون آمدم و استخاره كردم يك سوره «اذا وقعت الواقعه» اطراف صحن مدرسه بخوانم. خوب آمد، خواندم. استخاره كردم تكرار كنم، خوب آمد و اين عمل چند مرتبه تكرار شد. سپس استخاره كردم بروم داخل حجره بنشينم. خوب آمد و همان كردم. ديدم كسى آمد پشت درب و آنرا كوبيد و صدا زد. درب را باز كردم. ديدم يكى از شخصيت‏هاى نجف است. مرا دعوت كرد براى مهمانى آن شب به خانه‏اش بروم. قبول كردم و رفتم. براى خواب هم مرا نگه داشت. فردا مرا با خود به حمام برد. پس از بيرون شدن از حمام ديدم وسايل حمام تازه و لباس كامل نو و بسيار خوب از قبيل عبا و عمامه و قبا و پيراهن و غيره را تماماً گذارده تا بپوشم. بعداً كه به مدرسه آمدم ديدم مقدارى پول طلا هم در جيب قبا براى مخارج بعدى گذارده بود.

 

در تاريخ فوتش سروده شد: «رفت سيّد مهدى از دنيا واى آه».

 سيد محمدمهدي درچه اي

 از مشاهير علما، فقها و مدرسان حوزه، فرزند سيد مرتضي بن احمد بن مرتضي، بين سالهاي ۱۲۷۸-۱۲۸۰ق در شهر درچه اصفهان متولد شد. سيد مهدي كوچكترين فرزند ذكور سيد مرتضي بود و از حيث حسب و نسب به عالم معروف عصر صفوي، سيد محمد مير لوحي سبزواري، مي-رسيد و چون كه با سي و يك واسطه نسبش به امام موسي كاظم( عليه السلام) منتهي مي-شود و از اين جهت به موسوي اشتهار يافته است( تهراني، ۱۴۰۴، ص۲۲۵؛ رياحي،۱۳۸۵، ص۱۶۷).

 او مانند ساير برادرانش، چون سيد محمدباقر، تحصيلات مقدماتي را نزد پدر گذرانيد و هنوز به سن بلوغ نرسيده بود كه پدر خود را از دست داد. بعد از فوت پدر به اتفاق يكي از برادرانش [آقا سيد محمدصادق] كه از جهت سن بزرگتر از وي بود، به اصفهان آمد و در مدرسة نيم آورد حجره اي گرفته، ساكن شد و در نهايت تنگدستي و كمال قناعت با جديت تمام به تحصيلات خود ادامه داد(درچه اي، بي تا،ص۲۲؛ رياحي،۱۳۸۵، ص۱۶۷).

 پس از طي دروس مقدماتي، فقه و اصول را نزد علمايي مانند ميرزا بديع درب امامي ، حاج شيخ محمد حسن نجفي، ميرزا ابوالمعالي كلباسي  و حاج شيخ محمدباقر نجفي گذرانيد( رياحي، مصاحبه با آقاي خردمند، ۱۴/۸/۱۳۸۴). همچنين وي حكمت و علوم عقلي را نزد آخوند ملا محمد كاشاني معروف به آخوند كاشي  طي كرد(درچه اي، ص۲۴).

 او سپس جهت تحصيل مراتب بالاتر و تكميل علوم، راهي نجف اشرف شد و مدت هفت سال در حوزة علوي به تحصيل پرداخت. تعدادي از استادان وي در نجف اشرف عبارت بودند از: آخوند خراساني، سيد محمدكاظم يزدي، حاج شيخ هادي تهراني، شيخ محمدحسن مامقاني. با توجه به حضور وي در عتبات، احتمال استفادة او از درس شخصيت هايي مانند ميرزاي شيرازي اول و نيز ميرزا حبيب الله رشتي هم مي رود( همان،ص۲۴-۲۵؛ درچه اي،۱۳۸۳، ص۸۴۶).

 از حيث سجاياي اخلاقي و خصوصيات معنوي نيز نمونه اي والا به شمار مي رفت. هيچگاه در اصفهان خانه تهيه ننمود و سالها با قناعت و زهد زيست و حتي با وجود رضايت و اصرار برخي كسبه در خريد نسية اجناس تا وصول گشايش تحمل مي نمود. در هنگام ايام قحط و خشكسالي سالهاي ۱۳۳۵-۱۳۳۷ق كه مصادف با جنگ جهاني اول بود، ده، بيست من آرد در خانه داشت. با وجود عايله مندي بسيار به محض نمودار شدن آثار گراني، تمام آرد را فروخت. چون به او گفتند كه لازم بود شما احتياط مي كرديد، جواب داد ترسيدم شبهة احتكار داشته باشد(درچه اي، بي تا، ص۲۶؛ محقق، ص۴۸). او مرد علم و تقوا و فضيلت بود و در اواخر عمر مجتهد اعلم و جامع الشرايط اصفهان محسوب مي گرديد.

 آيت الله سيد محمد مهدي موسوي درچه اي شاگردان بسياري را پرورش داد كه تعداد كثيري از آنها نه تنها در بُعد علمي برتر و نمونه بودند بلكه از حيث تقوا و شايستگي هاي اخلاقي نيز سرآمد به حساب مي آمدند. برخي شان عبارتند از: مير سيد علي نجف آبادي ، سيد حسن طباطبايي قمي، سيد مرتضي پسنديده، سيد مصطفي مهدوي هرستاني، شيخ علي قديري كفراني، آقا محمد طبيب زاده، سيد آقا جان نوربخش، سيد ضياء الدين تجويدي، شيخ عباسعلي اديب، سيد مرتضي موحد ابطحي، ميرزا عطاءالله اشرفي اصفهاني ، سيد يوسف خراساني ، شيخ محمدحسين فاضل كوهاني ، محمدحسين مظاهري كروني ، ميرزا محمدحسين ملاذ روضاتي ، سيد حسين موسوي بيدآبادي ، محمدحسن سه چهاري، سيد محمدعلي مباركه اي ، شيخ عباسعلي سهيليان ، سيد محمدرضا خراساني ، شيخ محمدحسين فقيه نطنزي ، حيدرعلي برومند و ميرزا رضا كلباسي( رياحي، ص۱۷۳-۱۷۵).

 درچه اي حافظه اي بسيار قوي داشت ولي بيشتر به تحقيق و تدريس مي پرداخت. تأليفات وي در فقه و اصول با عباراتي فشرده، موجز، بليغ و رسا است كه اضافه بر جنبة تحقيق در اين علوم از نظر تسلط در ادبيات عربي نيز ارزشمند و جالب است (درچه اي، بي تا،ص۳۷-۳۸).

 از تأليفات او آنچه كه فعلاً در دست است: يك دورة اصول از اول مباحث الفاظ تا آخر تعادل تراجيح؛ « كتاب الطهارة» در مهمات مسائل آن به صورت استدلالي و موجز؛« كتاب الصلوة» به صورت مختصر و استدلالي با وسعت نظر تا آخر صلوة مسافر؛ « رساله اي در صوم» به صورت مختصر؛ «رساله اي در رضاع» به صورت مختصر؛ « حواشي بر رسالة عمليه حاجي كلباسي» (نخبه) كه قبلاً محشي به حاشية شيخ مرتضي انصاري و حاشيه سيد محمدباقر درچه اي شده بود (درچه-اي، بي تا، ص۲۸-۳۱).

 وي با توجه به قوت حافظه ايي كه داشت يك معجم احاديث بود و يا به تعبير بعضي از علماي آن زمان، يك كتابخانة سيار از احاديث و آيات قرآني محسوب شده و بنا بر اظهار خود و علماي معاصرش، تمام «بحار الانوار» علامه ملا محمدباقر مجلسي را از جلد اول تا جلد آخر با دقت مطالعه كرده و بسياري از احاديث آن را حفظ بود. هنر اين فقيه بزرگ در حديث شناسي زبانزد علما بود(رياحي، ص۱۷۶-۱۷۷).

 مجلس درس آقا سيد مهدي گرم و گيرا بود، حتي قبل از مهاجرت به نجف، در حوزة اصفهان تدريسي جذاب، پرجمعيت و با رونق در سطوح عاليه آن زمان داشت و رسائلي مانند قوانين را تدريس مي نمود؛ در حالي كه به سبب كثرت شاگردانش درسش را ناچار بر بالاي منبر بيان مي-نموده است. از جمله در مدرسة نيم آورد كه تا نزديك حوض وسط مدرسه، فضلا و طلاب مي-نشسته و از درس وي بهره برده اند. در آن زمان شهرت علمي او فراگير بود (درچه اي، بي تا، ص۲۷-۲۸؛ كتابي،ج۱، ص۲۱۸).

 در سالهاي واپسين حيات، مدتي نزديك به شش ماه در شهر مقدس مشهد اقامت داشت. در آنجا نيز علماي مراجع و شخصيت ها با وي ديدار داشته و با اصرار از وي تقاضا نمودند تا ظهرها زير گنبد مسجد گوهرشاد و شب ها نيز در ايوان آن اقامة جماعت نمايد، ليكن وضع وخيم مزاجي و همچنين فلج بودن نصف بدن او، كه در اثر سكتة چند سال قبل از آن عارض شده بود، ماندن در مشهد مشكل شد و در اواخر زمستان به اصفهان بازگشت. در اوايل بهار نيز بيماري مجدد و سخت ايشان را بستري نمود و همين موضوع در ظهر روز جمعه ۱۰ ربيع الاول سال۱۳۶۴ق باعث وفات ايشان گرديد( رياحي، ص۱۷۸).

 آقا سيد مهدي درچه اي را در بقعة وسط تكية كازروني  به خاك سپردند و مردم اصفهان و اطراف با برگزاري جلسات سوگواري از مقام علمي و معنوي سيد محمد مهدي درچه اي تجليل نمودند. از جمله در مراسم هفت وي نمايندگان اقليت هاي مذهبي مانند يهوديان و مسيحيان حضور يافته و مراتب تسلي خود را در فقدان يكي از علماي اسلام ابراز نمودند. برخي از ادبا و شعراي مبرز اصفهان مانند ميرزا حسن خان جابري انصاري ، سيد جلال مدرس مطلق و ميرزا حبيب الله نيّر  جهت سوگ او اشعاري را سروده اند، از جمله نيّر در مرثيه و وفات او گويد:

لهفنا من فقد كهف الناس درّيّ النسب

حجة الاسلام كنزالعلم اغلي من ذهب

قد اجاد النيّر تاريخه فيما كتب

سيد المهدي في قدس الجنان قد ذهب

( مهدوي، ص۱۹۰؛ رياحي، ص۱۸۱-۱۸۲)

 همسر سيد محمد مهدي درچه اي كه زني فاضله توصيف شده از سلسلة سادات ميردامادي بود. وي نيز در تكية كازروني مدفون است. حاصل اين ازدواج شش فرزند، چهار پسر و ۲ دختر بود، پسرانش به ترتيب دكتر محمد مرتضوي، سيد ابوتراب مرتضوي درچه اي، سيد محمد حسين شريعت و سيد مصطفي شريعت كه بجز اولي، سه پسر بعدي از جمله  آيت الله سيد ابوتراب همه جزو روحانيون فاضل زمان خود به حساب آمده اند. دكتر محمد مرتضوي نيز در تكية كازروني آرميده است.

 منابـع: محمد محسن آقا بزرگ تهراني، نقباء البشر في قرن الرابع عشر، تعليقات سيد عبدالعزيز طباطبايي، مشهد۱۴۰۴ق؛ بيت آيت الله درچه اي، نگاهي به زندگاني آيت الله سيد ابوتراب مرتضوي درچه اي، اصفهان(بي تا)؛ محمد حسين رياحي، روضه رضوان( مشاهير تكيه كازروني)، اصفهان۱۳۷۰ش؛ همو،۱۴/۸/۱۳۸۵، مصاحبه با محمدعلي خردمند؛ سيد محمدباقر كتابي، رجال اصفهان( در علم، عرفان، ادب و هنر)، ج۱، اصفهان۱۳۷۵ش؛ جمعي از پژوهشگران حوزه علميه، گلشن ابرار، ج۳، قم۱۳۸۲ش؛ مهدي محقق، همايي نامه، تهران۱۳۵۵ش؛ سيد مصلح الدين مهدوي، دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان۱۳۴۸ش.

تصویر تصادفی

h9.jpg

شهردار

pic002

ارتباط با شهردار

captcha
بارگذاری مجدد

تقویم روز

اوقات شرعی

تبلیغات

بازديد از پرتال شهرداري